റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ലാദിമിർ പുടിന് ഇന്ത്യയിലെത്തുന്നു, ന്യൂഡൽഹി–മോസ്കോ ബന്ധങ്ങളുടെ അടുത്ത അധ്യായത്തിന് വഴിതെളിക്കുന്നതാക്കി കാണാം. ഉക്രൈൻ യുദ്ധത്തിന് ശേഷം പുടിൻ ആദ്യമായി ഇന്ത്യയിലെത്തുന്ന സന്ദർശനം തന്നെയാണ് ഇത്. 2025 ഡിസംബർ 4നും 5നും നടക്കുന്ന 23-ാമത് ഇന്ത്യ–റഷ്യ വാർഷിക ഉച്ചകോടിയോട് ചേർന്നാണ് പുടിന്റെ യാത്ര.
രാജ്യത്തെയാകെ വരവേൽപ്പിന്റെ പ്രൗഢിയുണ്ടാകും—സംസ്ഥാന സ്വീകരണം, ഗാർഡ് ഓഫ് ഓണർ, രാഷ്ട്രപതിയുടെ വസതിയിലെ ഔപചാരിക ചടങ്ങുകൾ, തുടർന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുമായി സ്വകാര്യ വിരുന്ന്.
അജൻഡയുടെ മുഖം: പ്രതിരോധം മുതൽ ആഗോള നയതന്ത്രം വരെ
പ്രതിരോധവും തന്ത്രപ്രധാന പങ്കാളിത്തവും
ഇരുരാജ്യങ്ങളും പ്രതിരോധ സഹകരണത്തെ പിന്നെയും ആഴത്തിൽ പരിശോധിക്കാനിരിക്കുകയാണ്.
• എസ്–400 എയർ ഡിഫൻസ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ അധിക സ്ക്വാഡ്രണുകൾ,
• സുഖോയ്–57 ഉൾപ്പെടുന്ന അഞ്ചാംതലമുറ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ,
• ബ്രഹ്മോസ് മിസൈൽ സിസ്റ്റത്തിന്റെ പുതിയ അപ്ഗ്രേഡുകളും സംയുക്ത വികസന പദ്ധതികളും
എന്നിവ ചർച്ചയിൽ വരാനിടയുണ്ട്. ഇതിലൂടെ പതിറ്റാണ്ടുകളായി നിലനിൽക്കുന്ന ഇന്ത്യ–റഷ്യ പ്രതിരോധബന്ധം പുതുതലത്തിലേക്ക് നീങ്ങാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
വ്യാപാരം, ഊർജം, സാമ്പത്തിക സഹകരണം
ഇന്ത്യ–റഷ്യ വ്യാപാരത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന അസന്തുലിതാവസ്ഥ പരിഹരിക്കലാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ഇന്ത്യ കൂടുതൽ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ റഷ്യ
• ഇന്ത്യൻ ഔഷധങ്ങൾ,
• യന്ത്രോപകരണങ്ങൾ,
• ഐ.ടി. & നിർമാണ മേഖലയിൽ നിന്നുള്ള ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ
എന്നിവ കൂടുതലായി വാങ്ങുന്ന വഴികൾ അന്വേഷിക്കും.
2030 വരെ വ്യാപിച്ചു നിൽക്കുന്ന സാമ്പത്തിക–തന്ത്രപ്രധാന മേഖലകളുടെ ദീർഘകാല റോഡ്മാപ്പും ഇരുപക്ഷവും പ്രഖ്യാപിക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. ഊർജം, ഗതാഗതം, വ്യവസായം, പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എന്നിവ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ. ആരോഗ്യം, കൃഷി, മാധ്യമ–സാംസ്കാരിക വിനിമയങ്ങൾ പോലുള്ള മനുഷ്യമേഖലകൾക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുമെന്ന സൂചനകൾ വ്യക്തമാണ്.
ആഗോള നയതന്ത്രം
ഉക്രൈൻ യുദ്ധം ആഗോള ശക്തി–സന്തുലനത്തെ കുലുക്കിയ സാഹചര്യത്തിൽ, ലോകസുരക്ഷ, മേഖലാ രാഷ്ട്രീയം, സമാധാനനടപടികൾ എന്നിവയിൽ നേതാക്കൾ ചര്ച്ച നടത്തുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. യുദ്ധപരിഹാരത്തിന് നയതന്ത്രവും സംഭാഷണവും വഴിയാണെന്ന് ഇന്ത്യ വീണ്ടും ഉറക്കെ പറയാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
സന്ദർശനത്തിൽ നിന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കാവുന്ന പ്രധാന നേട്ടങ്ങൾ
• സർക്കാർ–വാണിജ്യ കരാറുകൾ: 10–ഓളം ഔദ്യോഗിക കരാറുകളും 15–ഓളം വാണിജ്യ ധാരണാപത്രങ്ങളും ഒപ്പുവെക്കാനാണ് സാധ്യത.
• പുതിയ പ്രതിരോധ കരാറുകൾ: അധിക എസ്–400 യൂണിറ്റുകൾ മുതൽ പുതിയ വിമാന–മിസൈൽ സംവിധാനങ്ങൾ വരെ നിരവധി പ്രസക്ത കരാറുകൾ.
• വ്യാപാര പുനസ്സന്തുലനം: രൂപ–റൂബിൾ വ്യാപാര സംവിധാനം കൂടുതൽ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി വ്യാപാര കുറവ് കുറയ്ക്കാനുള്ള ശ്രമം.
• 2030 സഹകരണ പാത: അടുത്ത അഞ്ച് വർഷത്തേക്ക് വ്യവസായം, ഊർജം, ഗതാഗതം, സാങ്കേതികവിദ്യ, സംസ്കാരം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ സഹകരണം ഉറപ്പുവരുത്തുന്ന പുതിയ റോഡ്മാപ്പ്.
• നയതന്ത്ര സംതുലനം: പാശ്ചാത്യ സമ്മർദ്ദങ്ങളെ നേരിടുന്നതിനിടെ റഷ്യയുമായുള്ള ദീർഘകാല സൗഹൃദംതന്നെ ഇന്ത്യ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടു പോകുന്നുവെന്ന സന്ദേശം.
വിപുലമായ ഭൂരാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം
പുടിൻ–മോദി കൂടിക്കാഴ്ച ഇന്ത്യ–റഷ്യ ബന്ധങ്ങൾ ഇപ്പോഴും “പ്രത്യേകവും മുൻഗണനാപ്രധാനവുമായ” പങ്കാളിത്തമെന്ന നിലയിൽ തുടരുന്നുവെന്നതിന് ശക്തമായ അടയാളമാണ്. പാശ്ചാത്യ ഉപരോധങ്ങൾ ശക്തമായി നിലനിൽക്കുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ, സ്വന്തം ദേശീയ താൽപ്പര്യങ്ങളെ മുൻനിർത്തിയുള്ള സ്വതന്ത്ര വിദേശനയം ഇന്ത്യ പിന്തുടരുന്നുവെന്ന് സന്ദർശനം വീണ്ടും തെളിയിക്കുന്നു. വിലക്കുറവുള്ള ഊർജവും അസംസ്കൃത വസ്തുക്കളും ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ശ്രമത്തിലും ഈ ബന്ധത്തിന് പ്രാധാന്യമുണ്ട്, എന്നാൽ ഉപരോധങ്ങളും ആഗോള സമ്മർദ്ദങ്ങളും ഇന്ത്യ എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു എന്നത് നിർണായകമായിരിക്കും.
ആകെപ്പറഞ്ഞാൽ, പുടിന്റെ ഈ സന്ദർശനം ഇന്ത്യ–റഷ്യ ബന്ധങ്ങളുടെ നിലപാട് വീണ്ടും പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ഭാവി സഹകരണത്തിന് പുതിയ ദിശ നിർണയിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു നിർണ്ണായക നിമിഷമാണ്.