ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയ അന്താരാഷ്ട്ര നയതന്ത്രശ്രമങ്ങൾ പുതിയ സാന്ദർഭത്തിലേക്ക് നീങ്ങുമോ എന്ന പ്രതീക്ഷകൾക്ക് ഇന്നലെയോടെ ഒരു വല്ലാതെ ഗാഢ നിഴൽ വീണു. മോസ്കോയിൽ നടന്ന അഞ്ചുമണിക്കൂറോളം നീണ്ട ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം ക്രെംലിൻ നൽകിയ വിലയിരുത്തൽ ഒറ്റവാക്കിൽ: “ഒന്നിനും തീർച്ചയായിട്ടില്ല.”
2025 ഡിസംബർ 2-നാണ് റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ലാദിമിർ പുടിൻ അമേരിക്കൻ പ്രത്യേക ദൂത് സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫിനെയും പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ മരുമകൻ ജാരെഡ് കുഷ്ണറിനെയും ഉൾപ്പെടുത്തിയ യുഎസ് സംഘത്തെ കാണുന്നത്. മാസങ്ങളായി നടക്കുന്ന യുഎസ്–യൂറോപ്യൻ ഇടപെടലുകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഈ കൂടിക്കാഴ്ച. ലക്ഷ്യം: യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു വഴിത്തിരിവുണ്ടാക്കുക.
ഏതുവശവും ചർച്ചകളെ “നിർമ്മാത്മകമെന്നും ഉപകാരപ്രദമെന്നും” വിശേഷിപ്പിച്ചെങ്കിലും, സാരമായ വഴിമാറൽ ഒന്നും സംഭവിച്ചില്ല.
ക്രെംലിന്റെ പ്രസ്താവന: തടസങ്ങൾ തുടരുന്നു
മോസ്കോയുടെ നിലപാട് കാര്യമായ കടുപ്പമായിരുന്നു. മുതിർന്ന ഉപദേഷ്ടാവ് യൂറി ഉഷാക്കോവിന്റെ വാക്കുകളിൽ: “പ്രധാന വിഷയങ്ങളിൽ യാതൊരു വിട്ടുവീഴ്ചയും ഉണ്ടായിട്ടില്ല.”
പ്രധാന തർക്കങ്ങൾ:
• പ്രദേശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തർക്കം: യുദ്ധത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം തന്നെ ഇതാണ്. ഉക്രെയ്ൻ ഭൂമിയിൽ റഷ്യയ്ക്ക് ലഭിക്കേണ്ട നിയന്ത്രണം എന്ന വിഷയത്തിൽ ഒരു ധാരണയിലേക്കും ഇരുവശവും എത്തിയിട്ടില്ലെന്ന് ക്രെംലിൻ വ്യക്തമാക്കി.
• സുരക്ഷാ ഉറപ്പുകൾ: യുഎസ് മുന്നോട്ടുവച്ച പുതുക്കിയ സമാധാന കരട് റഷ്യക്ക് “സമ്പൂർണമായി അംഗീകരിക്കാനാകാത്തത്” എന്ന് പുടിന്റെ വിലയിരുത്തൽ. കീവ്–യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ “അയാഥാർത്ഥികം” എന്നതാണ് മോസ്കോയുടെ നിലപാട്.
• നിബന്ധനകളിൽ ഏകകണ്ഠതയില്ല: ചില ഭാഗങ്ങൾ സ്വീകരിക്കാമെങ്കിലും, “പലതും ഞങ്ങൾക്ക് യോജിക്കില്ല” എന്ന് ഉഷാക്കോവിന്റെ പരാമർശം ചർച്ചകളുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ അനിശ്ചിതത്വം ഉയർത്തുന്നു. ചർച്ചകൾ സമാധാനത്തിലേക്കോ ഇല്ലയോ എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഉഷാക്കോവിന്റെ മറുപടി: “അകലെയാണ് എന്ന് പറയാൻ കഴിവില്ല—പക്ഷേ അടുത്തുമല്ല.”
ഇതിന് അർത്ഥം: ഭാവിയിലെ വഴിത്തിരിവുകൾ
യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രമങ്ങൾക്ക് ഈ വിദ്വേഷത കനത്ത തിരിച്ചടിയാണ്.
• നയതന്ത്രവാതിൽ തുറന്നിരിക്കുന്നു, എന്നാൽ അതിലൂടെ ആരെങ്കിലും കടന്നുവരുമോ എന്നത് വ്യക്തമല്ല.
• യുദ്ധത്തിന്റെ മനുഷ്യ–സാമ്പത്തിക വില കൂടി വിദൂരമല്ല. സാമാന്യം വലിയ പ്രദേശാവകാശങ്ങൾ ആവശ്യമുന്നയിക്കുന്ന റഷ്യയും അതിനെ പൂർണ്ണമായി നിരസിക്കുന്ന ഉക്രെയ്ൻ–യൂറോപ്പ് കൂട്ടായ്മയും തമ്മിലുള്ള നിലപാട് വ്യക്തമായും അകന്നിരിക്കുന്നു.
• യൂറോപ്പിനെയും നാറ്റോയെയും ലക്ഷ്യമിട്ട പുടിന്റെ വിമർശനം അന്താരാഷ്ട്ര ചർച്ചകളിൽ പുതിയ കടുപ്പം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
• അമേരിക്കയുടെ പങ്ക് കൂടുതൽ സങ്കീർണമാകുന്നു. സഖ്യങ്ങളുടെ ഐക്യം തകരാതെയും റഷ്യയുടെ സമ്മർദ്ദത്തിന് വഴങ്ങാതെയും ഒരു മദ്ധ്യപാത കണ്ടെത്തുക അത്ര എളുപ്പമല്ല.
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് എന്ത്: അടുത്ത ഘട്ടങ്ങൾ
1. വാഷിങ്ടണും മോസ്കോയും തമ്മിലുള്ള തുടർചർച്ചകൾ — ഉഷാക്കോവിന്റെ സൂചന പ്രകാരം ബന്ധം തുടരും.
2. യുഎസ് സമാധാന നിർദേശത്തിന്റെ പരിഷ്കരണം — 28-പോയിന്റ് കരടിനുമേൽ വന്ന വിമർശനങ്ങൾക്കുശേഷം മോസ്കോയുടെ നിരസനം പുതിയൊരു മാതൃക ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
3. കീവ്–യൂറോപ്പ് പ്രതികരണം — പ്രധാനപ്പെട്ട ഭൂമിശാസ്ത്രീയ തീരുമാനങ്ങൾ ഇവിടെയാണ് പിറക്കുക.
4. നിലത്തുള്ള യുദ്ധത്തിന്റെ രൂപം — സൈനിക രംഗത്ത് തുടരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ നയതന്ത്ര ചർച്ചകളുടെ ദിശ നിർണ്ണയിക്കും.
നീണ്ട ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷവും ഒരു ശൂന്യഹസ്താവസാനം—അത് തന്നെയാണ് മോസ്കോയിൽ നിന്നുള്ള സന്ദേശം. സമാധാനത്തേക്ക് പോകുന്ന വഴി ഇതുവരെ തുറന്നിട്ടില്ല; എന്നാൽ വാതിൽ പൂർണ്ണമായി അടഞ്ഞുകിടക്കുന്നതുമല്ല. ലോകം ഇപ്പോൾ കാത്തിരിക്കുന്നത് അടുത്ത നീക്കത്തിനാണ്.