ബിഹാർ നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ NDA നേടിയ വിജയം ഇന്നത്തെ ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭാഷ തന്നെ മാറ്റി. INDIA കൂട്ടുകെട്ടിന് ഒരിക്കൽ പ്രതീക്ഷ നൽകുമെന്നായിരുന്നു കണക്കുകൂട്ടൽ; പക്ഷേ കോൺഗ്രസിന്റെ ചരിത്രപരമായ താഴ്ചയും കൂട്ടുകെട്ടിലെ പ്രകടനത്തിന്റെ തളർച്ചയും ഒറ്റചോദ്യത്തിലേക്ക് രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളെ വഴിമാറിക്കുന്നു — ഈ സാഹചര്യത്തിൽ രാഹുല് ഗാന്ധിയുടെ നേതൃത്വത്തിന്റെ ഭാവി എവിടേക്കാണ്?
നേതൃപ്രതിഛായയ്ക്ക് ഗൗരവമായ തിരിച്ചടി
കോൺഗ്രസിന്റെ ബിഹാർ സ്ട്രൈക്ക് റേറ്റ് 2%-ൽ തന്നെ ചുരുങ്ങിയത് പാർട്ടി നേതൃത്വത്തെ ബാധിക്കുന്ന കനത്ത സന്ദേശമാണ്.
പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ വിമർശനശ്രേണികൾ ഇനി ശബ്ദം ഉയർത്തും; ‘നേതൃത്വം മാറ്റണം’ എന്ന മുദ്രാവാക്യത്തിന് കൂടുതൽ ബലം സാന്നിധ്യമാകും. ദേശീയ തലത്തിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്ന തന്ത്രങ്ങൾ സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പരാജയപ്പെടുന്നുവെന്ന ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുമാണ് ഈ തോൽവി.
INDIA കൂട്ടുകെട്ടിലെ ഐക്യം വീണ്ടും പരീക്ഷണത്തിൻ്റെ മുമ്പിൽ
കൂട്ടുകെട്ടിന് ദേശീയതലത്തിൽ പ്രതീകമായി രാഹുലിനെ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നെങ്കിലും ബിഹാറിലെ പരാജയം പല നേതാക്കളെയും പുനർചിന്തയിലേക്ക് നയിച്ചിരിക്കുകയാണ്. മമതാ ബാനർജി, അഖിലേഷ്, അരവിന്ദ് കെജ്രിവാൾ എന്നിവർ ഉൾപ്പടെയുള്ള പ്രാദേശിക ശക്തികൾ ഇനി ഒരേയൊരു മുഖത്തെ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ താത്പര്യമില്ലെന്ന സൂചനകൾ സജീവമാണ്. കൂട്ടുകെട്ട് ‘മുഖം ഇല്ലാത്ത’ ഘട്ടത്തിലേക്ക് പോകാനുള്ള ലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകടമായിത്തുടങ്ങി.
യാത്രകളും നറേറ്റീവും — രാഷ്ട്രീയ നേട്ടമാകുന്നില്ല
‘ഭാരത് ജോഡോ യാത്ര’, ‘ന്യായ് യാത്ര’, ‘വോട്ടർ അധികാർ യാത്ര’ — മൂന്നു വർഷത്തെ ഈ ജനസംവേദന ശ്രമങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ പ്രതികരണം നേടിയെങ്കിലും ബല്ലറ്റിൽ അത് പ്രതിഫലിച്ചില്ല.
രാഹുലിന്റെ നറേറ്റീവ് പൊതുജനവുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നില്ലെന്നല്ല, പക്ഷേ അത് രാഷ്ട്രീയ മൂല്യമായി മാറുന്നില്ലെന്നതാണ് നിരീക്ഷകരുടെ ഏകാഭിപ്രായം.
സംഘടന ദൗർബല്യം — കോൺഗ്രസിന്റെ സ്ഥിരവേദന
കോൺഗ്രസിന് ഇന്ന് ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി സംഘടനാപരമായ ശിഥിലതയാണ്. സംസ്ഥാന തലത്തിൽ ശക്തനായ നേതാക്കളില്ല, പ്രവർത്തന യന്ത്രം ക്ഷീണിതം, വിഭവക്ഷാമം വലുത് — ഈ അവസ്ഥ മാറണമെങ്കിൽ സമഗ്രമായ പുനർനിർമാണം അനിവാര്യമാണ്. അതുമാത്രമാണ് പാർട്ടിയെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരാനുള്ള ഏകപാത.
മുന്നിലുള്ള മൂന്ന് വഴികൾ
1. സംഘടനയുടെ പുനർസ്ഥാപനം
യുവ നേതാക്കളെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുവരുകയും സംസ്ഥാന തലത്തിലെ ചിറകുകളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുക.
2. INDIA കൂട്ടുകെട്ടിൽ പുതുമുഖങ്ങൾക്ക് ഇടം നൽകുക
രാഹുല് പിന്മാറി കൂട്ടുകെട്ടിന് കൂടുതൽ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്ന മുഖത്തേക്ക് വഴിയൊരുക്കാം.
3. പുതിയ രാഷ്ട്രീയ നറേറ്റീവ്
ജനജീവിത പ്രശ്നങ്ങളിൽ വ്യക്തമായ പദ്ധതികളോടെ ‘കാര്യക്ഷമ നേതാവ്’ എന്ന ഭാവം സൃഷ്ടിക്കേണ്ട സമയമാണിത്.
രാഷ്ട്രീയ ഭാവിയുടെ വഴിത്തിരിവ്
ബിഹാർ പരാജയം രാഹുലിനെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കിയെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനസ്പർശം, യുവജനപിന്തുണ, നൈതിക രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഇമേജ് എന്നിവ അദ്ദേഹത്തെ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഇപ്പോഴും കേന്ദ്രനാടകീയ കഥാപാത്രമാക്കിയിരിക്കുന്നു.
എങ്കിലും, ഭാവിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള നിർണായക തീരുമാനങ്ങൾ ഇനി വൈകേണ്ടതില്ല. കോൺഗ്രസും INDIA കൂട്ടുകെട്ടും ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ട് പോകണമെങ്കിൽ ദിശാബോധമുള്ള നേതൃപരിഷ്കാരം വേണ്ടത് അടിയന്തരമായി.